Arnarvefurinn

Lífshættir arnarins

Ungar
Arnarungar eru veikburða fyrstu 2-3 vikurnar og foreldrarnir verða að skýla þeim fyrir veðri og vindum. Afföll á ungum verða aðallega á þessum tíma, og því er mikilvægt að raska ekki ró fuglanna þannig að þeir séu ekki of lengi í burtu frá viðkvæmum ungunum.

Foreldrarnir verða að mata ungana fyrstu 5-6 vikurnar en að þeim tíma liðnum hafa ungarnir öðlast nægjanlegan styrk til að rífa sjálfir í sig bráðina. Ungarnir eru þurftarfrekir og er að arnungi þurfi sem svari 50 kílóum af fiskmeti frá klaki þar til hann verður fleygur. Fullorðnir ernir éta sem svarar um 5-10% af þyngd sinni á dag. Arnapar sem kemur upp tveimur ungum þarf því um hálft tonn af fæðu sér og sínum til lífsviðurværis yfir árið.

Fyrstu vikurnar eftir að ungarnir verða fleygir eru þeir undir verndarvæng foreldra sinna en hverfa síðan á brott af óðalinu með haustinu og þurfa upp frá því að sjá sér farborða á eigin spýtur. Þeir munu sjálfir ekki takast á við foreldrahlutverkið fyrr en að 5-10 árum liðnum.

Viðkoma
Allgengast er að aðeins einn arnarungi komist á legg í hverju hreiðri. Tveir ungar komast að jafnaði upp í þriðja hverju hreiðri og stöku sinnum hafa arnarþríburar komist upp hér á landi

Viðkoma arnarins er yfirleitt lítil en að meðaltali kom aðeins þriðjungur para upp ungum 1959–2003. Árleg viðkoma stofnsins á þessu tímabili var aðeins 0,44 ungar/par en 1,34 ungar/par hjá þeim pörum sem komu upp ungum á annað borð. Þetta er mun lélegri viðkoma en hjá örnum í nágrannalöndunum.

Hreiður og egg arna misfarast iðulega þegar veður er óhagstætt síðla í maí og byrjun júní, um það leyti sem arnarungar eru að klekjast. Samband veðráttu og viðkomu var hins vegar ekki jafnljóst á árum áður, þegar stofninn var minni og truflun af mannavöldum sennilega meiri en nú. Við norðanverðan Breiðafjörð hefur lengi gætt meiri óvildar gagnvart erninum en annars staðar á útbreiðslusvæði hans; aðeins 25% para þar komu upp ungum að jafnaði 1994–2003, samanborið við 46% við sunnanverðan fjörðinn og 39% við Faxaflóa.

Meira um lífshætti arna: Val varpsvæða | Varp | Fæða

Til baka