Fugl vikunnar er grágæs – fyrsta gæsin sem kemur á vorin.
Skrifað af: Hólmfríður Arnardóttir   
Fimmtudagur, 25. Mars 2010 09:57

Síðustu daga hafa grágæsir verið að sjást víða um land en þær koma hingað frá vetrarstöðvum í Skotlandi.  Það hefur þó gerst á síðustu árum að gæsir eru farnar að hafa vetursetu á Suðurlandi. Tengist það væntanlega bæði hlýnandi veðurfari og aukinni kornrækt.  Auk þess eru nokkur hundruð fuglar viðloðandi Reykjavíkurtjörn allan veturinn.  


Grágæs er stærst þeirra gæsa sem verpa eða hafa viðdvöl á Íslandi. Hún er ljósari, þéttvaxnari og höfuðstærri en aðrar gæsir.  Grágæs og heiðagæs skipta með sér landinu. Grágæsin verpur á láglendi en heiðagæs á hálendinu þótt heiðagæsin hafi á síðari árum seilst nokkuð inn á yfirráðasvæði grágæsarinnar.  Grágæsir halda sig oftast í hópum nema pör á varptíma.  Á flugi raða einstaklingarnir sér upp í v-laga reinar, fljúga oddaflug.  Pörin halda saman árið um kring og annast uppeldi unganna í sameiningu.  Meðan á álegu stendur er karlinn á verði meðan kerlan ungar út.  

Grágæsin verpur aðallega neðan 300 m hæðarlínu, í mýrum, hólmum og grónum eyjum, á ár- og vatnsbökkum eða í kjarri og lyngmóum, oft í dreifðum byggðum, alltaf í nánd við vatn þar sem gæsirnar geta leitað athvarfs með ófleyga unga og þegar þær eru í sárum. Hreiðrið er dæld í gróður. Eru utan varptíma gjarnan í ræktuðu landi, t.d. túnum, ökrum og kartöflugörðum, en einnig í votlendi.

Vegna aukinnar vetursetu gæsanna hefur Fuglavernd lagt til við Umhverfisráðherra að veiðitími gæsa á veturna verði afnuminn.