Hvað gerir Fuglavernd?

Fuglar byggja tilveru sína á því að geta aflað sér fæðu, ásamt því að hafa hentuga staði til hvíldar og varps. Mörg þeirra svæða sem fuglar byggja afkomu sína á eru í hættu vegna athafna mannsins. Fuglavernd vinnur að því að fuglar og búsvæði þeirra skaðist sem minnst með því að:
  • hvetja stjórnvöld, sveitastjórnir og framkvæmdaaðila til að þess að hafa náttúruvernd að leiðarljósi við skipulagningu og framvkæmdir
  • vinna að skráningu, upplýsingöflun og verndun mikilvægra fuglasvæða á Íslandi (IBA-skrá)
  • vernda tegundir sem eru í útrýmingarhættu á Íslandi eða eiga erfitt uppdráttar
  • vinnur að því að fræða almenning um fugla og búsvæði þeirra
  • koma á fót friðlöndum fyrir fugla
Fuglavernd er aðili að BirdLife International- Alþjóðlegu fuglaverndarsamtökunum. 

Vernd búsvæða: Baráttan fyrir vernd votlendis og endurhæfingu framræstra mýra og tjarna hefur verið eitt af höfuðbaráttumálum okkar á síðustu árum. Fuglavernd átti stóran þátt í því að koma umræðunni um endurheimt votlendis af stað. Fjörur og grunnsævi, sérstaklega í grennd við þéttbýli, hafa verið skert verulega eins og mörg sorgleg dæmi eru um á höfuðborgarsvæðinu.

Fræðslufundir: Yfir vetrarmánuðina heldur Fuglavernd fræðslufundi reglulega þar sem valdir fyrirlesarar segja frá rannsóknum, ferðum eða öðru sem þykja kann áhugavert. Aðgangur að fræðslufundum er ókeypis fyrir félaga í Fuglavernd.

Fuglaskoðun: Fuglavernd hefur boðið bæði upp á styttri og lengri fuglaskoðunarferðir. Stundum í samvinnu við önnur félög. Í sumarbyrjun er farið í vettvangsferð í Friðlandið í Flóa.
Nú er þar risið fuglaskoðunarskýli og göngustígar eru stikaðir á vorin.

Garðfuglahelgi: Árlega eru landsmenn hvattir til að skoða og skrá fjölda og tegundir fugla einn klukkutíma í görðum og þá er átt við þá fugla sem eru í garðinum en ekki þá sem fljúga yfir. Garðfugladagar eru venjulega í lok janúar eða í byrjun febrúar.

Garðfuglakönnun: Árlega fer fram talning yfir lengri tíma í görðum sem Fuglavernd heldur utan um. 

Fjármál: Fuglavernd byggir afkomu sína að mestu leyti á félagsgjöldum og með aðild að félaginu færð þú m.a. áskrift að tímaritinu FUGLAR og frían aðgang að fræðslufundum. Umhverfisráðuneytið hefur svo styrkt einstök verkefni og rekstur að litlu leyti og Þjóðhátíðarsjóður styrkti um árabil arnarstarfið en framkvæmd vöktunar hefur að mestu færst yfir til Náttúrufræðistofnunar. Pokasjóður verslunarinnar kostaði uppbyggingu í Friðlandinu og hefur styrkt önnur smærri verkefni líka. Fuglavernd hefur til fjáröflunar verið með nokkrar fuglatengdar vörur til sölu, t.d.með kort með fuglamyndum sem má panta hér á vefnum.


Sögulegt yfirlit

Fuglaverndarfélag Íslands (Fuglavernd) var stofnað árið 1963. Helstu hvatamenn að stofnun þess voru Björn Guðbrandsson, Úlfar Þórðarson, Richard Thors og Þórður Þorbjarnarson. Saga félagsins og starf fyrstu þrjá áratugina snérist að miklu leyti um verndun arnarins, afkomu hans og útbreiðslu.

Birni Guðbrandssyni, sem var aðaldriffjöður félagsins í þrjá áratugi, og hans samstarfsmönnum má eflaust þakka að erninum var bjargað frá útrýmingu hérlendis. Þó svo að örninn sé vonandi kominn yfir erfiðasta hjallann eftir útrýmingarherferðina í byrjun þessarar aldar, á hann enn undir högg að sækja. Stofninn er enn mjög fáliðaður, einungis um 40 varppör. Nauðsynlegt er að fylgjast náið með varpafkomu og dreifingu hans á næstu árum. Fuglaverndarfélag Íslands fylgist enn með haferninum og gengst fyrir talningu á varppörum í samvinnu við Náttúrufræðistofnun Íslands.

 

Björn Guðbrandsson
Björn Guðbrandsson (1917–2006) skimar eftir haförnum.
 

Árið 1994 var Björn Guðbrandsson kjörinn heiðursfélagi Fuglaverndarfélagsins fyrir störf sín í þágu félagsins og verndun arnarins.

Fuglavernd er aðili að BirdLife International (Alþjóða fuglaverndarsamtökunum) og hefur átt samstarf við Royal Society for the Protection of Birds (RSPB, Konunglega breska fuglaverndarfélagið).

Einnig á Fuglavernd fulltrúa í fjölmörgum nefndum og ráðum sem vinna að náttúruvernd.